روز جهانی ناشنوایان فرصتی برای افزایش آگاهی جامعه نسبت به توانمندی‌ها، نیازها و حقوق افراد ناشنوا و کم‌شنوا و تأکید بر اهمیت دسترسی برابر آنان به آموزش، خدمات سلامت، اشتغال و مشارکت اجتماعی است.
ناشنوایی و کم‌شنوایی تنها یک محدودیت در دریافت صدا نیست؛ بلکه در برخی افراد می‌تواند بر ارتباط، تعامل اجتماعی، آموزش، اشتغال و مشارکت در فعالیت‌های روزمره نیز تأثیر بگذارد. فراهم کردن محیط مناسب و حمایت‌های توانبخشی می‌تواند نقش مهمی در افزایش استقلال و کیفیت زندگی این افراد داشته باشد.
کاردرمانی چه نقشی دارد؟
کاردرمانی با تمرکز بر مشارکت فرد در فعالیت‌های معنادار و روزمره زندگی، تلاش می‌کند موانعی را که ممکن است فرد ناشنوا یا کم‌شنوا در مسیر استقلال و مشارکت با آن مواجه شود، شناسایی و برطرف کند.
کاردرمانگر پس از ارزیابی توانایی‌ها، نیازها و محیط زندگی فرد، می‌تواند در زمینه‌های زیر مداخله کند:
کودکان ناشنوا و کم‌شنوا
- تقویت مهارت‌های موردنیاز برای استقلال در فعالیت‌های روزمره- حمایت از مهارت‌های بازی و مشارکت در فعالیت‌های گروهی- کمک به رشد مهارت‌های حرکتی، شناختی و عملکردی- تسهیل مشارکت کودک در محیط مدرسه- آموزش و همکاری با والدین و مراقبان- مناسب‌سازی فعالیت‌ها و محیط متناسب با نیازهای کودک
نوجوانان و دانشجویان
کاردرمانی می‌تواند با شناسایی موانع موجود در محیط آموزشی، به افزایش استقلال و مشارکت فرد در فعالیت‌های تحصیلی کمک کند. استفاده از راهکارهای جبرانی، فناوری‌های کمکی و مناسب‌سازی محیط می‌تواند دسترسی فرد به اطلاعات و فعالیت‌های آموزشی را تسهیل کند.
بزرگسالان
در بزرگسالان، کاردرمانی می‌تواند بر حفظ یا افزایش استقلال در فعالیت‌های روزمره، مشارکت اجتماعی و بازگشت یا حفظ نقش‌های شغلی تمرکز داشته باشد. ارزیابی محیط کار و پیشنهاد تغییرات مناسب نیز می‌تواند به کاهش موانع و افزایش مشارکت شغلی کمک کند.
فناوری‌های کمکی؛ پلی برای استقلال بیشتر
فناوری‌های کمکی می‌توانند نقش مهمی در افزایش دسترسی و استقلال افراد ناشنوا و کم‌شنوا داشته باشند. بسته به نیاز فرد، استفاده از سیستم‌های هشداردهنده دیداری یا لرزشی، ابزارهای ارتباطی، فناوری‌های تبدیل گفتار به متن و سایر راهکارهای کمکی می‌تواند دسترسی فرد به اطلاعات و محیط را افزایش دهد.
کاردرمانگر با توجه به توانایی‌ها، نیازها، فعالیت‌های روزمره و محیط زندگی فرد می‌تواند در انتخاب، آموزش و استفاده مؤثر از تجهیزات و فناوری‌های کمکی نقش داشته باشد.
هدف نهایی؛ مشارکت، استقلال و کیفیت زندگی
هدف کاردرمانی صرفاً بهبود یک مهارت خاص نیست؛ بلکه کمک به فرد برای انجام فعالیت‌های معنادار، ایفای نقش‌های فردی و اجتماعی و مشارکت فعال در زندگی است.
برای افراد ناشنوا و کم‌شنوا نیز ایجاد فرصت‌های برابر و کاهش موانع ارتباطی و محیطی، در کنار خدمات توانبخشی مناسب، می‌تواند زمینه‌ساز افزایش استقلال، مشارکت و کیفیت زندگی باشد.
پیام روز جهانی ناشنوایان
ناشنوایی محدودیت در توانمندی نیست؛ با ایجاد دسترسی برابر، ارتباط مؤثر و محیط مناسب، فرصت مشارکت برای همه فراهم می‌شود.
کاردرمانی در کنار فرد، خانواده و جامعه، برای ساختن محیطی توانمندکننده و افزایش مشارکت در زندگی گام برمی‌دارد.
روز جهانی ناشنوایان گرامی باد.
مائده افتخاری کارشناس کاردرمانی و کارشناسی ارشد ارگونومیدرمانگاه تخصصی و فوق تخصصی قطب‌الدین و پروین دالکی